به گزارش پایگاه اطلاع رسانی خبرقم (قم‌نا) به نقل از خبرگزاری ایسنا، مجید حمیدی با اشاره به تأثیر تغییرات اقلیمی بر باغ‌های انار اظهار کرد: افزایش میانگین دمای هوا و کاهش بارندگی، به‌طور قطع بر منابع آب و وضعیت تولیدات گیاهی استان تأثیرگذار است، این شرایط از دو جنبه کمیت و کیفیت آب، تولید محصولات کشاورزی و به‌ویژه انار را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

وی با بیان اینکه انار برای تأمین نیاز آبی خود تا حد زیادی به منابع آب زیرزمینی وابسته است، افزود: با افزایش دما و گرم‌ترشدن هوا، میزان تبخیر و تعرق افزایش می‌یابد و خطر آفتاب‌سوختگی میوه انار نیز تشدید می‌شود و از سوی دیگر، کاهش روان‌آب‌های سطحی، شرایط تأمین آب موردنیاز باغ‌ها را دشوارتر کرده است.

حمیدی با اشاره به خسارت واردشده به باغ‌های انار حاشیه رودخانه قم گفت: قمرود از گذشته به‌عنوان رودخانه انارآباد نیز شناخته می‌شد و باغ‌های انار متعددی در حاشیه آن قرار داشتند، همچنین مناطقی مانند چشمه‌علی، قلعه‌چم، طایقان و نیزار از جمله مناطقی هستند که در سال‌های گذشته خسارت قابل‌توجهی به باغ‌های انار آن‌ها وارد شده است.

وی ادامه داد: در دو سال گذشته، شرایط بسیار دشواری از نظر بارندگی داشتیم و میزان نزولات جوی بیش از ۴۰ درصد کاهش یافت و این مسئله به کاهش روان‌آب‌های سطحی و محدودشدن تغذیه منابع آب زیرزمینی منجر شد، در نتیجه، علاوه بر کاهش سطح آب‌های زیرزمینی؛ شوری این منابع نیز افزایش یافت، دو عاملی که می‌توانند آثار منفی بر تولیدات گیاهی استان داشته باشند.

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان قم با اشاره به تلاش کشاورزان برای سازگاری با این شرایط بیان کرد: کشاورزان با استفاده از روش‌ها و راهکارهای مختلف توانسته‌اند تا حدودی آثار کم‌آبی را تعدیل کنند، اما باغ‌هایی که برای تأمین آب به منابع سطحی و جریان رودخانه وابسته بودند، از این وضعیت خسارت بیشتری دیده‌اند.

حمیدی در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر کم‌آبی بر میزان و کیفیت محصول انار گفت: تأمین به‌موقع آب موردنیاز درخت، هم بر میزان محصول و هم بر کیفیت آن تأثیر زیادی دارد. با این حال، روش‌هایی وجود دارد که می‌توان با استفاده از آن‌ها میزان خسارت ناشی از کم‌آبی، افزایش دما و تابش مستقیم خورشید را کاهش داد.

وی با اشاره به استفاده از پوشش‌های سایه‌انداز در برخی باغ‌ها تصریح کرد: این پوشش‌ها که با عنوان «شید» شناخته می‌شوند، می‌توانند به تعدیل آفتاب‌سوختگی و کاهش بخشی از خسارت‌های ناشی از افزایش دما کمک کنند، همچنین استفاده از این روش در برخی باغ‌های استان آغاز شده و می‌تواند در مدیریت شرایط نامساعد اقلیمی مؤثر باشد.

حمیدی مدیریت صحیح آبیاری را از دیگر عوامل مهم در افزایش بهره‌وری باغ‌ها دانست و افزود: استفاده از روش‌های نوین آبیاری و مدیریت مناسب زمان و میزان آبیاری در افزایش راندمان مصرف آب اهمیت زیادی دارد، همچنین مدیریت تغذیه گیاهی و استفاده اصولی از کودها می‌تواند به بهبود وضعیت درختان و افزایش کیفیت محصول کمک کند.

وی با تأکید بر اهمیت افزایش مواد آلی خاک بیان کرد: استفاده از کود دامی پوسیده می‌تواند ظرفیت نگهداری آب در خاک را افزایش دهد و به بهبود ساختمان خاک کمک کند و این مسئله در افزایش راندمان آبیاری و تأمین بخشی از مواد غذایی موردنیاز درخت مؤثر است.

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان قم ادامه داد: در کنار استفاده از کودهای دامی، تأمین مواد غذایی موردنیاز گیاه از طریق کودهای شیمیایی نیز باید مورد توجه قرار گیرد، البته نوع و میزان مصرف این کودها باید با مشورت کارشناسان تعیین شود تا تغذیه گیاهی به‌صورت اصولی انجام گیرد.

سیاست‌های جهاد کشاورزی استان برای مدیریت باغ‌ها

وی با اشاره به سیاست‌های جهاد کشاورزی استان برای مدیریت باغ‌ها تصریح کرد: به‌هیچ‌وجه موافق توسعه سطح باغ‌ها در استان قم نیستیم، سیاست ما این است که باغ‌های موجود را اصلاح کنیم و با استفاده بهتر از منابع آب و سایر نهاده‌ها، بهره‌وری تولید را افزایش دهیم.

حمیدی افزود: حذف باغ‌های درجه سه که از نظر فنی و اقتصادی بازدهی مناسبی ندارند، در برنامه قرار دارد و هدف این است که سطح باغ‌های موجود حفظ شود و تولید در همین سطح، با مدیریت بهتر و مصرف بهینه آب، ادامه پیدا کند، این رویکرد به ایجاد تعادل میان میزان مصرف آب و منابع آبی قابل‌برنامه‌ریزی استان کمک می‌کند.

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان قم با تأکید بر اینکه افزایش بهره‌وری باید محور اصلی مدیریت باغ‌ها باشد، گفت: مجموعه اقداماتی مانند مدیریت آبیاری، استفاده از روش‌های نوین آبیاری، اصلاح وضعیت خاک، تغذیه اصولی گیاه و مدیریت مناسب باغ باید در کنار یکدیگر اجرا شوند و هدف این است که با امکانات و منابع موجود، محصولی با عملکرد بهتر و کیفیت بالاتر تولید کنیم.

حمیدی با اشاره به ضرورت ارتقای دانش فنی باغداران یادآور شد: کشاورزان و باغداران می‌توانند با مراجعه به کارشناسان مراکز جهاد کشاورزی، مدیریت‌های شهرستانی و سازمان جهاد کشاورزی استان، از راهنمایی کارشناسان باتجربه بهره‌مند شوند، همچنین شرکت در کارگاه‌های آموزشی که با هدف انتقال دانش فنی در حوزه باغبانی برگزار می‌شود، اهمیت زیادی دارد.

وی در پایان بیان کرد: با توجه به دوره طولانی خشکسالی و شرایط خاص اقلیمی استان، افزایش آگاهی و به‌کارگیری روش‌های اصولی مدیریت باغ می‌تواند به تعدیل بخشی از مشکلات کمک کند و زمینه را برای دستیابی به باغداری اقتصادی و افزایش بهره‌وری فراهم سازد.